Όλοι οι γονείς θέλουν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να μάθουν, να εξελιχθούν και να αποκτήσουν σωστές συνήθειες. Είναι φυσιολογικό να τους εξηγούμε τι πρέπει να κάνουν, να τα καθοδηγούμε και να διορθώνουμε συμπεριφορές που θεωρούμε λανθασμένες.
Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην καθοδήγηση και στη συνεχή διόρθωση. Όταν ένα παιδί ακούει πολλές φορές μέσα στην ημέρα τι κάνει λάθος, μπορεί σταδιακά να αισθανθεί ότι οι προσπάθειές του δεν είναι ποτέ αρκετές.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται σε μια παρατήρηση ή σε ένα «πρόσεχε». Βρίσκεται όταν η διόρθωση γίνεται ο βασικός τρόπος επικοινωνίας και το παιδί αρχίζει να ακούει περισσότερο τι δεν κάνει σωστά παρά τι κάνει καλά.
Γιατί διορθώνουμε τόσο συχνά τα παιδιά;
Οι περισσότεροι γονείς δεν διορθώνουν τα παιδιά τους επειδή θέλουν να τα πιέσουν. Συνήθως συμβαίνει επειδή θέλουν να τα προστατεύουν.
Λέμε:
- «Μην το κάνεις έτσι».
- «Πρόσεχε».
- «Όχι, δεν είναι σωστό».
- «Σου το είπα».
- «Γιατί δεν με ακούς;»
Αυτές οι φράσεις πολλές φορές βγαίνουν αυτόματα μέσα στην καθημερινότητα, ειδικά όταν υπάρχει κούραση, άγχος ή πίεση χρόνου.
Όμως, ένα παιδί δεν ακούει μόνο τα λόγια. Ακούει και το μήνυμα πίσω από αυτά. Αν η ημέρα του γεμίζει συνεχώς με διορθώσεις, μπορεί να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι ο γονιός παρατηρεί κυρίως τα λάθη του.
Το παιδί μπορεί να σταματήσει να προσπαθεί
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της συνεχούς διόρθωσης είναι ότι μπορεί να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι κάθε προσπάθειά του θα συνοδευτεί από μια παρατήρηση, μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει να δοκιμάζει νέα πράγματα. Αντί να σκέφτεται:
«Θα προσπαθήσω και θα μάθω»
μπορεί να σκέφτεται:
«Καλύτερα να μην το κάνω, γιατί μάλλον θα το κάνω λάθος».
Η ανάπτυξη έρχεται μέσα από τα λάθη. Τα παιδιά χρειάζονται χώρο για να δοκιμάσουν, να αποτύχουν, να ξαναπροσπαθήσουν και να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους.
Η διαφορά ανάμεσα στη διόρθωση και στην καθοδήγηση
Η διόρθωση συνήθως εστιάζει στο λάθος.
Για παράδειγμα:
«Μην πετάς τα παιχνίδια σου κάτω, ποτέ δεν προσέχεις».
Η καθοδήγηση δείχνει στο παιδί τι μπορεί να κάνει διαφορετικά:
«Τα παιχνίδια μας τα βάζουμε στο κουτί για να τα βρίσκουμε εύκολα την επόμενη φορά».
Η δεύτερη προσέγγιση δεν σημαίνει ότι αφήνουμε τα πάντα να συμβαίνουν. Σημαίνει ότι βοηθάμε το παιδί να καταλάβει, αντί απλώς να ακούσει μια απαγόρευση.
Τα παιδιά χρειάζονται να ακούν και τι κάνουν σωστά
Ένα παιδί χρειάζεται όρια, αλλά χρειάζεται επίσης αναγνώριση.
Πολλές φορές οι γονείς παρατηρούν αμέσως το λάθος, αλλά θεωρούν αυτονόητα τα σωστά πράγματα που κάνει το παιδί.
Μια φράση όπως:
«Μου άρεσε που προσπάθησες μόνος σου»
ή
«Παρατήρησα ότι μάζεψες τα πράγματά σου χωρίς να σου το ζητήσω»
μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση από μια ακόμη διόρθωση.
Η θετική ανατροφοδότηση βοηθά το παιδί να καταλάβει ποια συμπεριφορά αξίζει να επαναλάβει.
Δεν χρειάζεται να διορθώνεις κάθε μικρό πράγμα
Ένα σημαντικό βήμα για τους γονείς είναι να ξεχωρίζουν τι πραγματικά θέλει διόρθωση και τι μπορεί να περάσει.
Δεν είναι όλα τα λάθη το ίδιο σημαντικά.
Ένα παιδί που χύνει λίγο νερό κατά λάθος δεν χρειάζεται πάντα μια έντονη αντίδραση. Ένα παιδί που προσπαθεί να ζωγραφίσει και βγαίνει έξω από τις γραμμές δεν χρειάζεται απαραίτητα διόρθωση.
Μερικές φορές, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να παρατηρήσουμε και να αφήσουμε το παιδί να εξερευνήσει.
Η ερώτηση που αξίζει να κάνουμε πριν μιλήσουμε
Πριν διορθώσουμε το παιδί μας, μπορούμε να σκεφτούμε:
«Αυτό που θέλω να πω θα το βοηθήσει να μάθει κάτι ή απλώς θέλω να σταματήσει αυτό που με ενοχλεί τώρα;»
Αυτή η μικρή σκέψη μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο που επικοινωνούμε.
Δεν σημαίνει ότι δεν βάζουμε όρια. Σημαίνει ότι επιλέγουμε πότε και πώς θα μιλήσουμε, ώστε το μήνυμα να φτάσει πραγματικά στο παιδί.
Τα παιδιά θυμούνται περισσότερο πώς τα κάναμε να νιώσουν
Τα παιδιά μεγαλώνουν και ξεχνούν πολλές από τις καθημερινές παρατηρήσεις. Δεν ξεχνούν όμως το συναίσθημα που είχαν μέσα στο σπίτι.
Δεν ξεχνούν αν ένιωθαν ότι μπορούσαν να κάνουν προσπάθεια χωρίς φόβο. Αν ένιωθαν ότι οι γονείς τους έβλεπαν μόνο τα λάθη ή και την προσπάθειά τους.
Η καθοδήγηση δεν χρειάζεται να βασίζεται στη διαρκή διόρθωση. Μερικές φορές, η μεγαλύτερη βοήθεια που μπορούμε να δώσουμε σε ένα παιδί είναι να του δείξουμε ότι βλέπουμε την προσπάθειά του, όχι μόνο το αποτέλεσμα.
Comments (0)