Παραδέξου το: έχεις βρεθεί κι εσύ εκεί. Είναι δύο το πρωί, οι σκέψεις στο κεφάλι σου τρέχουν, οι φίλοι σου κοιμούνται και το μόνο «ανοιχτό» παράθυρο είναι αυτό της Τεχνητής Νοημοσύνης στο κινητό σου. Είναι εύκολο, είναι δωρεάν και, το κυριότερο δεν θα σε κρίνει ό,τι κι αν πεις.
Όσο όμως κι αν η ΑΙ φαίνεται ως ο «ιδανικός ακροατής», πρέπει να καταλάβεις ότι υπάρχει μια τεράστια κόκκινη γραμμή ανάμεσα σε μια έξυπνη απάντηση και μια πραγματική θεραπεία. Δες γιατί δεν πρέπει να την εμπιστεύεσαι για την ψυχική σου υγεία.
1. Μιλάς με αλγόριθμο, όχι με άνθρωπο
Όταν η ΑΙ σου απαντάει, δεν σε «νιώθει». Δεν έχει ενσυναίσθηση, ούτε εμπειρία ζωής. Αυτό που κάνει είναι να αναλύει δισεκατομμύρια λέξεις και να προβλέπει ποια απάντηση θα σου φανεί πιο «λογική» ή «χρήσιμη».
-
Η παγίδα: Μπορεί να σου δώσει μια συμβουλή που ακούγεται επιστημονικά σωστή, αλλά να είναι τελείως άστοχη για τη δική σου προσωπικότητα και τις συνθήκες της ζωής σου. Η ψυχοθεραπεία είναι σύνδεση ψυχών, όχι επεξεργασία δεδομένων.
2. Χάνεις την «ανθρώπινη γλώσσα»
Σκέψου τι συμβαίνει στο γραφείο ενός ψυχολόγου. Ο θεραπευτής βλέπει αν τρέμουν τα χέρια σου, αν αποφεύγεις το βλέμμα του, αν η φωνή σου σπάει.
-
Το κενό: Η ΑΙ διαβάζει μόνο τα γράμματα που πληκτρολογείς. Δεν μπορεί να «διαβάσει» ανάμεσα στις γραμμές, ούτε να καταλάβει την ειρωνεία, την απόγνωση ή τον πραγματικό πόνο που κρύβεται πίσω από μια λέξη. Χωρίς τη γλώσσα του σώματος, η βοήθεια που παίρνεις είναι τουλάχιστον μισή.
3. Η ΑΙ τείνει να σου «χαϊδεύει τα αυτιά»
Οι περισσότερες εφαρμογές ΑΙ είναι προγραμματισμένες να είναι ευγενικές και βοηθητικές.
-
Ο κίνδυνος: Ένας καλός ψυχολόγος θα σε φέρει αντιμέτωπο με τα λάθη σου. Θα σε προκαλέσει να αλλάξεις. Η ΑΙ, συχνά, θα τείνει να συμφωνήσει μαζί σου ή να σου δώσει μια εύκολη λύση για να σε ικανοποιήσει. Αυτό λέγεται «θάλαμος αντήχησης» (echo chamber) και είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεσαι αν θέλεις πραγματική εξέλιξη.
4. Τα προσωπικά σου δεδομένα δεν είναι «ιερά»
Όταν μιλάς με έναν επαγγελματία, δεσμεύεστε από το ιατρικό απόρρητο. Όταν πληκτρολογείς τις μύχιες σκέψεις σου σε μια εφαρμογή, αυτές γίνονται δεδομένα σε έναν server.
-
Σκέψου το: Θέλεις πραγματικά τα πιο ευάλωτα κομμάτια του εαυτού σου να είναι αποθηκευμένα κάπου στο cloud; Μπορεί οι εταιρείες να λένε ότι είναι ασφαλή, αλλά το ρίσκο παραμένει πάντα εκεί.
Πώς μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις σωστά;
Μην παρεξηγηθείς. Η ΑΙ είναι φοβερό εργαλείο για άλλα πράγματα:
-
Για να οργανώσεις το πρόγραμμά σου.
-
Για να βρεις τεχνικές χαλάρωσης (π.χ. ασκήσεις αναπνοής).
-
Για να γράψεις ένα κείμενο που σε δυσκολεύει.
Χρησιμοποίησε την Τεχνητή Νοημοσύνη για να σου φτιάξει μια συνταγή για το air fryer ή για να σου εξηγήσει έναν δύσκολο όρο. Αλλά για τα θέματα της ψυχής σου, μην τσιγκουνεύεσαι την ανθρώπινη επαφή. Αξίζεις κάποιον που έχει καρδιά, όχι μόνο επεξεργαστή.
Comments (0)